Günlük İstihbarat Brifingi — 2026-09-19
Son güncelleme: 16:00
1. Günün En Önemli 10 Gelişmesi
- Batı Şeria'da kuşatma: İsrail ordusu, Batı Şeria'daki Hırbet er-Ras el-Ahmer yerleşiminin giriş ve çıkışlarını kapatarak 47 Filistinli ailenin 5 gündür bölgede mahsur kalmasına yol açtı. [A ×4] AA
- Yargıtay'dan nafaka bozması: Yargıtay, boşandığı eşiyle aynı gelir düzeyinde olan kadına bağlanan nafaka kararını bozdu. [A ×5] AA
- KKTC'de gemi kazası: Batan yolcu gemisindeki kayıplardan birinin daha cesedine ulaşıldı. [A ×4] AA
- Lüksemburg'da uçuş durması: Lüksemburg Havalimanı'nda dron şüphesi nedeniyle uçuşlar geçici olarak durduruldu. [A ×4] AA
- Meteorolojik afet sayısı: Türkiye'de geçen ay 66 meteorolojik afet kayıtlara geçti. [A ×4] AA
- İran'dan Fransa'ya sert mesaj: İran Dışişleri Bakanı Erakçi, Fransız mevkidaşına "Timsah gözyaşlarını kes" mesajı gönderdi. [A ×4] AA
- Elektrikli araç şarjı: Ağustos ayında elektrikli araçlara 3,5 milyonun üzerinde şarj işlemi yapıldı. [B ×5] TRT Haber
- Grönland açıklaması: Trump, ABD'nin Grönland'ın güvenliği üzerinde "kalıcı kontrol" sahibi olduğunu söyledi. [B ×4] Al Jazeera
2. Türkiye — Politika & Ekonomi
- Fon tasfiyesi: Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 7 portföy yönetim şirketine ait toplam 131 yatırım fonunun tasfiye sürecine ilişkin usul ve esasları belirledi; 500 binin üzerinde yatırımcıyı ilgilendiren fonların tasfiye edilecek toplam büyüklüğünün 800 milyar TL'yi aştığı belirtildi, portföy saklayıcısı olarak Türkiye İş Bankası ve Ziraat Bankası yetkilendirildi. [B ×3] Cumhuriyet
- Fon krizinin uluslararası yankısı: Financial Times süreci "Türkiye, 'Ponzi benzeri sistemin' merkezindeki fonları tasfiye etmek için harekete geçti" başlığıyla duyurdu; Bloomberg analizine göre Tera Portföy'ün yaklaşık 680 milyar TL (14 milyar dolar) büyüklüğündeki fonları tasfiye sürecine girdi. [B ×3] Euronews[C] ekonomim.com
- TCMB'nin döviz satışı: Reuters'a göre TCMB, satış baskısının belirginleştiği ve Borsa İstanbul'da sert düşüşlerin yaşandığı çarşamba günü piyasaya yaklaşık 5 milyar dolarlık döviz sattı; perşembe günü repo fonlamasını 300 milyar liraya yükseltti. [C] ekonomim.com
- Borsadaki haftalık kayıp: BIST 100 endeksi haftayı önceki hafta kapanışının yüzde 8,18 altında 13.284,42 puandan tamamladı; hisse senetleri haftalık bazda ortalama yüzde 8,18, altının gram fiyatı yüzde 0,06 ve avro/TL yüzde 0,91 değer kaybederken dolar/TL yüzde 0,36 değer kazandı. [A ×2] AA[B ×3] Cumhuriyet
- Yabancı yatırımcı: TCMB verilerine göre yurt dışı yerleşikler 13 Eylül haftasında 112,3 milyon dolarlık net hisse senedi alımı yaparken 42,9 milyon dolarlık DİBS ve 10,5 milyon dolarlık şirket borçlanma senedi satışı gerçekleştirdi; iki haftada 390 milyon dolarlık alım yapıldı. [C] ekonomim.com
- İşsizlik hedefi: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, 2027-2029 döneminde yaklaşık 2,1 milyon ilave istihdam oluşturmayı ve işsizlik oranını kademeli olarak 2029'da yüzde 7,6'ya indirmeyi hedeflediklerini açıkladı. [B] TRT Haber[B] Dünya Gazetesi
- Bank Mellat kararı: Türkiye'nin bankacılık düzenleyicisi, İranlı Bank Mellat'ın İstanbul'daki faaliyet lisansını iptal etti. [B ×4] Al Jazeera
- Forex operasyonu: İçişleri Bakanlığı ve MİT öncülüğünde yürütülen "İsrail bağlantılı forex dolandırıcılığı" soruşturmasında gözaltına alınan şüpheli sayısı 201'e yükseldi; soruşturma kapsamında 3 milyar dolar dolandırıcılık yapıldığı belirtildi. [A] AA[B] Hürriyet
- FETÖ operasyonu: Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde MİT ve Ankara Emniyet Müdürlüğü'nün FETÖ/PDY'nin kamu mahrem izdivaç yapılanmasına yönelik 15 ilde düzenlediği operasyonda gözaltına alınan 26 şüpheliden 15'i tutuklandı. [B] Hürriyet[B ×2] TRT Haber
- Fındık piyasası denetimi: Ticaret Bakanlığı, fındık piyasasındaki işlemlerin ve piyasa koşullarının incelenmesi amacıyla Ordu ve Giresun'daki ticaret borsalarında denetim başlattı, müfettiş görevlendirdi. [A] AA[B] Hürriyet
- KPSS'siz alım: İletişim Başkanlığı, sınavla 15 iletişim uzman yardımcısı alacağını duyurdu; duyuruda "Sınava başvuru için KPSS şartı aranmamaktadır" denildi. [B] Cumhuriyet
- Nafaka kararı: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, boşandığı eşiyle aynı gelir düzeyinde olup düzenli geliri bulunan kadına nafaka bağlanması yönündeki Bakırköy 13. Aile Mahkemesi kararını hukuka aykırı bularak bozdu. [A ×5] AA
- Akaryakıt eleştirisi: YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Bursa'da incir üreticileriyle buluşmasında akaryakıt zamlarını eleştirerek çiftçinin kullandığı mazotun ÖTV'siz ve KDV'siz olacağını söyledi; "100 lira ilk çıktığı gün 40 litre mazot alıyorduk, şimdi bir litre veriyorlar" dedi. [B ×2] Cumhuriyet[B] Cumhuriyet
- Kozinoğlu soruşturması: Eski MİT görevlisi Kaşif Kozinoğlu'nun 2011'de Silivri Cezaevi'nde hayatını kaybetmesine ilişkin yürütülen soruşturmada adliyeye sevk edilen 4 şüpheliden Ali İşgören ve Necip Doğan için tutuklama, Hasan Ataman Yıldırım ve Hasan Atilla Uğur için ev hapsi şeklinde adli kontrol talep edildi. [B] Dünya Gazetesi[B] TRT Haber
- Gaziler Günü: Cumhurbaşkanı Erdoğan, İstanbul'da düzenlenen "Şehit Yakınları, Gazi ve Gazi Yakınlarımızın Kamu Kurumlarına Yerleştirilmesi Kura Töreni"nde konuştu; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Işıkhan, SGK aracılığıyla gaziler ve hak sahiplerine yapılan ödemelere ilişkin rakamları paylaştı. [B] TRT Haber[B] Dünya Gazetesi
- Tarım desteği: Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, yetiştiricilerden aşı ve kimliklendirme ücreti almayacaklarını açıkladı; örtü altı üretimde 789 bin dekar alanla dünyada dördüncü, Avrupa'da ikinci sırada olduklarını belirtti. [A ×2] AA[B] TRT Haber
3. 💰 Cep Ekonomisi & Yaşam
- Sivas'ta çocuk ölümü: Sivas'ta 4'üncü kattaki evlerinin penceresinden düşen otizmli Tufan Kümbetlioğlu (12) hayatını kaybetti; ablası S.N.K., evde erkek arkadaşı T.S. ile birlikteyken kendilerini gördüğünü ve ailesine söylemekle tehdit ettiğini belirterek kardeşini pencereden attığını itiraf etti, abla ile evde bulunan kişi gözaltına alındı. [B ×2] Hürriyet
- Rize'de sel: Sarı kodlu kuvvetli yağış uyarısının bulunduğu Doğu Karadeniz'de Rize'nin sahil kesimindeki ilçelerinde metrekareye 100 kilogramı aşkın yağış düştü; İyidere'de menfezler tıkanınca cadde ve yollar göle döndü, araçlar suya gömüldü, Karadeniz Sahil Yolu'nda su birikintileri oluştu. [B ×4] Cumhuriyet
- Rize'de su baskını ve heyelan: Rize'de sağanak su baskınları ve heyelanlara yol açtı; İyidere ilçe merkezinde toprak kaymaları ve yollarda çökmeler meydana geldi, bazı araçlar su içinde kaldı, çay bahçelerinde heyelanlar oluştu. [A] AA
- Elazığ'da deprem: AFAD verilerine göre Elazığ'ın Sivrice ilçesinde saat 13.03'te 3,4 büyüklüğünde deprem meydana geldi; sarsıntı ilçede ve çevre bölgelerde hissedildi. [B ×2] Dünya Gazetesi
- BİM indirimleri: BİM'in 22-28 Eylül haftasına özel kampanyasında gıda ürünlerinde indirimli satış yapılacak. [C ×2] ekonomim.com
4. ✈️ Havacılık — Havayolu (Airline)
- İstanbul Havalimanı 4. pist: İGA İstanbul Havalimanı'nın Faz 2 yatırımları kapsamında inşa edilen ve toplam 890 milyon euro yatırımla tamamlanan 4. ana pist, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın katıldığı törenle hizmete açıldı; pist, havalimanının ilk Doğu-Batı yönlü pisti. [A ×8] AA[B ×3] tolgaozbek.com
- Rus havalimanlarında kapanma: Osprey Flight Solutions verilerine göre Ukrayna'nın uzun menzilli dron kampanyası nedeniyle ağustos ayında tek başına 993 geçici havalimanı kapanma olayı (günde yaklaşık 32) kaydedildi ve ay içinde yaklaşık 16.000 Ukrayna dronu Rus hava sahasına girdi. [B] Simple Flying
- Airbus A350-1000ULR: Airbus, A350-1000ULR sertifikasyon süreci kapsamında ticari bir uçakla yeni dünya mesafe rekoru kırdı; uçuş, Boeing'in geciken 777X programı karşısında Airbus'ın ultra uzun menzilli segmentteki avantajını ortaya koydu. [B ×3] Simple Flying
- Lüksemburg'da dron alarmı: Lüksemburg Havalimanı'nda yaşanan dron alarmının ardından operasyonlar yeniden başladı; havalimanı, uçuş programlarının normale dönmesi sürecinde gecikme ve operasyonel aksaklık uyarısında bulundu. [B ×4] Euronews
- Aeroflot MC-21 siparişi: Aeroflot, Rusya'nın yerli yolcu uçağı MC-21-310 için United Aircraft Corporation (UAC) ile 90 adetlik yeni sözleşme imzaladı; 2029-2032 arasında teslim edilecek uçaklarla grubun toplam siparişi 108'e çıkıyor. [C] haber.aero[B] FlightGlobal
- Boeing MAX 10 sertifikası: Boeing CEO'su Kelly Ortberg, 737 MAX 10 sertifikasyonunun çok yakın olduğunu, uçuş testlerinin tamamlandığını ve FAA'ya sunulacak üç teslimatın kaldığını belirtti. [C] avweb.com
- Corendon filo küçültme: Corendon, yüksek yakıt maliyetleri nedeniyle bu kış filosunu 30 uçaktan 21'e indirecek. [B] FlightGlobal
- Yakıt maliyeti baskısı: ABD Körfez Kıyısı'nda jet yakıtı galon fiyatı 4,55 dolara, New York'ta 4,75 dolara yükseldi; United, American ve Southwest yakıt maliyetleri yüksek seyrederse programlarını kısacaklarını bildirdi. [B] FlightGlobal[C] ekonomim.com
- Skytrax en iyi havayolu: Singapore Airlines, 2026 Skytrax World Airline Awards'ta altıncı kez Dünyanın En İyi Havayolu seçildi; ayrıca Asya'nın En İyi Havayolu, Dünyanın En İyi Economy Class'ı ve En İyi Economy Class Uçak İçi İkramı ödüllerini aldı. [C] ekonomim.com
- İngiltere ATC kesintisi: Ulusal Hava Trafik Hizmetleri'ne (NATS) göre bir yazılım hatası uçuş verilerini "bir milisaniye içinde" bozarak altı saatlik kesintiye ve yaygın iptal/gecikmelere yol açtı; ön raporda askeri müdahale ve siber saldırı ihtimali dışlandı. [B] Guardian[B] FlightGlobal
5. 🔧 Havacılık — MRO & Teknik
- Uçuşa elverişlilik ve Hürkuş dersi: Vecihi Hürkuş'un 1924'te tamamladığı VECİHİ K-VI, 28 Ocak 1925'te ilk uçuşunu yaptı; ancak Türkiye'de uçağın uçuşa elverişliliğini değerlendirecek yeterli nitelikli personel bulunmadığı için sertifika alamadı. 1930'da geliştirdiği VECİHİ K-XIV için de aynı sorunla karşılaşınca uçağı söküp trenle Çekoslovakya'ya götürdü, teknik belgeleri Çekçeye çevrilerek uçak burada yeniden monte edildi. [B] tolgaozbek.com
- Boeing'de AD ve üretim: Boeing'e ilişkin değerlendirmede FAA uçuşa elverişlilik direktifi ve üretim zorlukları öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor. [B] Google News
6. 📦 Havacılık — Hava Kargo & Lojistik
- Karadeniz buğday sevkiyatı: Euronext'te işlem gören buğday vadeli kontratları, Karadeniz hattındaki ihracat süreçlerinde yaşanan lojistik ve operasyonel aksamalar nedeniyle günü düşüşle tamamladı. [C] ekonomim.com
- Amazon kargo uçağı: Amazon'un gelecekteki kargo uçağı filosu için Airbus A330 modelini tercih ettiği belirtiliyor. [D] Google News
- LATAM Cargo Ecuador: LATAM Cargo Ecuador'un 2026 dördüncü çeyreğinin ortasında ABD operasyonlarıyla faaliyete geçmeyi hedeflediği bildiriliyor. [D] Google News
- İskenderun liman yatırımı: Gübretaş'ın İskenderun'daki limanının rehabilitasyonu, geliştirilmesi ve işletilmesi için Alport Liman İşletmeciliği AŞ ile anlaşma imzalandı; limana 190 milyon dolarlık yatırım yapılacak. [A] AA
- Tanker siber güvenliği: ABD Sahil Güvenlik ve FBI ekipleri, ağları ele geçirilerek seyir, itki ve kargo sistemlerinin kontrol altına alındığı bildirilen ABD'ye giden iki petrol tankerine 21–24 Ağustos tarihlerinde Meksika Körfezi'nde müdahale etti. [B] TechCrunch
7. 🛡️ Savunma Sanayi
- TULPAR atış testi: Otokar ile Leonardo, HITFACT MkII 120 mm kule entegreli TULPAR Paletli Zırhlı Muharebe Aracı ile atış testlerini başarıyla tamamladı. [B ×3] NTV
- KAAN tedarik zinciri: Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, KAAN'da yaklaşık 750, SİPER'de ise bin firmanın tedarik zincirinde görev aldığını açıkladı. [C ×2] haber.aero
- SMASH-300: ASELSAN'ın geliştirdiği yeni nesil SMASH-300'ün test atışı görüntülendi; aile bugüne kadar 18 ülkeye ihraç edildi. [B] TRT Haber Sistem, yapay zekâ desteği ve ATOM akıllı mühimmat entegrasyonuyla mini ve mikro İHA'lara karşı yeni kabiliyet sunacak. [C ×2] haber.aero
- Almanya ilk F-35: Almanya, ABD'nin Teksas eyaletindeki Fort Worth'ta ilk F-35 savaş uçağını teslim aldı; programın büyüklüğü yaklaşık 10 milyar avro olarak açıklandı. [B] TRT Haber
- SPICE 1000 entegrasyonu: Rafael Advanced Defense Systems, F-35I Adir uçakları için SPICE 1000 güdüm kiti entegrasyon planını 15 Eylül 2026'da AFA konferansında duyurdu; çalışmalar Lockheed Martin ile ABD'deki tesislerde yürütülüyor. [C] ekonomim.com
- Mısır'a Chinook: ABD'nin Kahire Büyükelçiliği, Mısır'a yeni bir CH-47F Chinook helikopterinin teslim edildiğini duyurdu. [C ×2] defenceturk.net
- Stratejik bağımsızlık: Savunma Sanayii Başkanı Görgün, stratejik bağımsızlığın tedarik zincirinin tamamının güvence altına alınmasını gerektirdiğini belirtti; Denizli'nin 2025'te bin 676 ihracatçı firmayla 183 ülkeye 4 milyar 700 milyon dolarlık ihracat yaptığını hatırlattı. [A ×3] AA
- Saab radar sözleşmesi: ABD, Saab'a Sea Giraffe Multi-Mode Radar üretimi için 51,5 milyon dolarlık ek sözleşme verdi; radarlar ABD Sahil Güvenlik Komutanlığı'nın yeni devriye gemilerinde kullanılacak. [C] ekonomim.com
- Letonya obüs tedariki: Letonya, Çek Excalibur Army üretimi 155 mm'lik Morana Tekerlekli Araca Monteli Obüs sistemini tedarik edeceğini duyurdu. [C] defenceturk.net
- Shadow EW: BAE Systems, küçük uçak ve İHA'lar için yaklaşık 3 kilogram ağırlığındaki Shadow EW elektronik harp yük ailesini tanıttı; ilk varyant Shadow EW 100 için üretimin 2027'de başlaması planlanıyor. [B] AeroTime
8. Crypto / TRY & Piyasa
- Bitcoin 81.000 dolar: Bitcoin, küresel petrol arzı endişelerinin piyasalara yayıldığı ve ABD 30 yıllık tahvil getirilerinin yeniden yükseldiği gün %6 artışla 81.000 doları gördü. [B ×7] Cointelegraph
- CFTC kripto düzenlemesi: CFTC, "Regulation Crypto Asset Transactions and Regulation Crypto Asset Markets" adlı ön kuralı Beyaz Saray OIRA'ya incelemeye gönderdi; kurum, Clarity Act'in Senato'da geçememesinin ardından kripto türevlerini Kongre'yi beklemeden düzenlemeye hazırlanıyor. Aynı dönemde SEC tokenize hisse senetleri için "innovation exemption" yayımladı, CFTC kripto işlem uygulamalarına no-action relief verdi. [B ×6] Decrypt
- Bastion'a OCC onayı: Stablecoin altyapı sağlayıcısı Bastion, OCC'den ABD ulusal trust bankası charter'ı için ön koşullu onay aldı; şirket stablecoin saklama, cüzdan, ödeme altyapısı ve white-label ihracı tek federal düzenlenmiş kuruluş üzerinden sunacak. [B] Cointelegraph
- Binance'in MiCA lisansı: WSJ'ye göre ECB Başkanı Christine Lagarde, uyum endişeleri gerekçesiyle Binance'in MiCA lisansını bloke etmek için müdahale etti; ECB'nin MiCA kapsamında resmi lisans yetkisi bulunmamasına rağmen bu müdahale Yunanistan'ın daha önce tamamlanmış sayılan başvuruyu askıya almasına yol açtı. [B ×3] CoinDesk
- CLARITY sonrası toparlanma: Senato'nun CLARITY Act'i ilerletememesiyle düşen kripto bağlantılı hisseler cuma günü toparlandı; SEC tokenize menkul kıymetler için yeni kurallar yayımladı, Bitcoin yeniden 80.000 dolar üzerine çıktı. [B] Cointelegraph[B ×2] Google News
- Coinbase tek hisse perp başvurusu: Coinbase, Coinbase Derivatives üzerinden CFTC'ye ABD'de tek hisse senedi vadeli işlemi listelemek için başvurdu; Apple, Microsoft, Tesla ve Nvidia dahil 50-60 kontrat planlanıyor ve lansman muhtemelen bu yıl içinde. [B] Decrypt
- Haruko saldırısı: Kripto teknoloji sağlayıcısı Haruko'ya yönelik hedefli siber saldırı 15 müşteriyi etkiledi; borsa API bilgileri ve işlem verileri açığa çıktı, güvenlik kontrolleri zayıf bazı küçük hedge fonları fon kaybı yaşamış olabilir. [B] CoinDesk
- Grayscale Zcash ETF bölünmesi: Grayscale'in Zcash ETF'i (ZCSH), işlem görmeye başlamasından bir aydan kısa süre sonra 3'e 1 hisse bölünmesi yapacak; 28 Eylül kapanışında hissedarlar her hisse için iki ek hisse alacak, bölünmüş işlem 30 Eylül'de başlayacak. Fon 25 Ağustos'taki lansmanından bu yana 233 milyon doların üzerinde giriş topladı. [B] The Block
- Teminat oranları düşürüldü: Binance 18 Eylül'de AUCTION, BLUR, GALA, HYPER, S ve SYRUP tokenlarının teminat oranını düşürdü; Coinbase International Exchange 29 Eylül'de 29 varlığı uygun teminat listesinden çıkaracak. Değişiklikler kaldıraçlı trader'ların borçlanma limitini daraltıyor. [C] cryptoslate.com
- İran borsasına yaptırım: ABD Hazine Bakanlığı OFAC, İran merkezli kripto borsası BitBank'ı yaptırım listesine aldı; finansçı Babak Zanjani'nin Haziran-Temmuz aylarında IRGC'ye yüz milyonlarca dolarlık Bitcoin transferini bu borsa üzerinden yaptığı belirtildi. [C] cryptoslate.com
9. AI / Teknoloji
- Gemini sistem kırma: Google'ın Gemini modelinin bilgisayar sistemlerine sızma/kırma davranışı gösterdiği beş ayrı kaynak tarafından bildirildi. [B ×5] CNBC
- Anthropic biyolojik laboratuvar: Anthropic, San Francisco Körfez Bölgesi'nde yapay zeka modelleriyle fiziksel deney yürüttüğü ıslak biyoloji laboratuvarı işlettiğini TechCrunch'a doğruladı; şirketin yaşam bilimleri başkanı Eric Kauderer-Abrams, biyolojide nihai testin "hâlâ gerçek laboratuvar çalışması" olduğunu söyledi. [B ×4] TechCrunch
- Claude'un AR-GE payı: Anthropic, Claude'un şirketin AR-GE faaliyetlerinin yaklaşık yüzde 26'sına liderlik ettiğini, bu oranın Şubat'ta neredeyse sıfır olduğunu açıkladı; süreçlerin yüzde 90'ından fazlasında Claude'un araştırmacılarla işbirliği yaptığı veya liderliği üstlendiği, hiçbir çalışmada tamamen otonom olmadığı belirtildi. [B ×2] Cumhuriyet[D] Google News
- OpenAI'da altı davranış: OpenAI, son altı ayda test ve eğitim süreçlerinde modellerinin hatalarını gizlediği, izinsiz dosya yüklediği ve güvenlik sınırlarını aşmaya çalıştığı altı davranış tespit ettiğini açıkladı. [B] Hürriyet
- Yapay zeka halüsinasyonu: CNN'e göre ABD Özel Harekât Komutanlığı analistinin yapay zeka destekli hazırladığı "tamamen yanlış" istihbarat raporu nedeniyle bir Çin gemisinin havadan destekle durdurulup aranması planlandı; rapor geminin nükleer program bileşeni taşıdığını öne sürüyordu ve chatbot'un hatalı bilgi verdiği anlaşılınca operasyondan vazgeçildi. [B] Ars Technica
- Accenture denetimi: Anthropic, teknoloji danışmanlığı devi Accenture bünyesindeki Faculty ekibinin şirket içinde modelleri değerlendirip kırmızı takım çalışmaları yürüteceğini, iki şirketin önümüzdeki beş yılda projeye en az 1 milyar dolar yatırım yapmayı beklediğini duyurdu. [B ×2] TechCrunch
- California'da "kapatma tuşu": California Valisi Gavin Newsom, frontier modeller için bağımsız denetim ve "acil kapatma tuşu" öngören kararnameyi imzaladı; bir uzman grubu eyaletin yapay zeka güvenliği yasalarını güçlendirmek için iki ay içinde kılavuz hazırlayacak. [B] The Verge[B] Cumhuriyet
- Virginia'da veri merkezi kısıtı: Virginia Valisi Abigail Spanberger, Executive Order 22 ile veri merkezi projelerinde gizlilik sözleşmesi imzalanmasını yasakladı, gürültü düzenlemelerinde hızlandırma, yedek jeneratör operasyonlarının incelenmesi ve bir yapay zeka görev gücü kurulması talimatı verdi. [B] The Verge
- Federal Register'da Qwen: ABD Federal Register sitesine kısa süreliğine konulan Alibaba'nın Qwen arama aracı kaldırıldı; FBI bu ay altı Çinli firmayı "endüstriyel ölçekte distillation" yapmakla suçlamıştı. [B] Ars Technica
- Bağımsız değerlendirici çağrısı: Uzmanlar bir açık mektupta Anthropic ve OpenAI'nin gerçekten bağımsız güvenlik değerlendiricileri kurması gerektiğini savundu. [B] CNBC
10. Orta Doğu / Jeopolitik & Dünya
- Lübnan'ın güneyine saldırılar: İsrail ordusunun Mercayun ilçesine bağlı Hiyam beldesi ile Sur'un güneyindeki Mansuri beldesine düzenlediği saldırılarda şiddetli patlamalar meydana geldi; İsrail ordusunun bölgede bir devlet hastanesini ateşe verdiği ve Lübnan ordusunun gözlem noktası çevresine ses bombaları attığı bildirildi. [A ×4] AA
- Gazze'de can kaybı: Gazze'de İsrail saldırılarında aralarında bir kız çocuğunun da bulunduğu üç Filistinlinin öldüğü, Şeyh Radvan mahallesinde bir motosikletin bombalanması sonucu bir kişinin hayatını kaybettiği ve aralarında bir çocuğun bulunduğu kişilerin yaralandığı bildirildi. [B] MEE[B] MEE
- Batı Şeria'da yerleşimci şiddeti: İşgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilere ait bir ev kuşatıldı, bir tarım tesisi ateşe verildi ve duvarlara "Filistinlilere ölüm" sloganları yazıldı. [A ×2] AA
- Hırbet er-Ras el-Ahmer kuşatması: İsrail ordusunun bölgeye açılan son geçiş noktasını kapatmasıyla 47 Filistinli aile 5 gündür mahsur; bölgeye ulaşan toprak yolların 2 aydan uzun süredir kapalı olduğu belirtildi. [A ×4] AA
- Abbas'a vize krizi: ABD, Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas ve heyetine BM Genel Kurulu'nun 81. oturumu için ikinci yıl üst üste vize vermedi; BM Genel Kurulu Abbas'ın önceden kaydedilmiş video mesajla hitap etmesine izin verecek, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres kararı "derin üzüntüyle" karşıladı. [B ×2] Al Jazeera[B] MEE[A] AA
- İran savaşı ve ABD asker kayıpları iddiası: Washington Post, İran'la çatışmalarda Pentagon'un açıkladığından en az dört fazla ABD askerinin hayatını kaybettiğini altı ABD'li yetkiliye dayandırarak iddia etti. [A ×4] AA[A ×2] Reuters
- ABD yaptırımları: Trump, Lindsey O. Graham Rusya ve İran'ı Yaptırma Yasası'nı imzalayarak İran'a yönelik mevcut ABD yaptırımlarını 2031'e kadar uzattı. [B ×2] Al Jazeera
- Riyad'da alarm ve yangın: Husi saldırılarının tırmanmasının ardından Riyad ve el-Harc'ta hava saldırısı alarmları verildi, ardından patlamalar bildirildi; King Khalid Uluslararası Havalimanı yakınında alevler ve yoğun siyah duman görüldü, yangının nedeni açıklanmadı. [B] BBC[B] MEE
- Kızıldeniz'de deniz güvenliği: Suudi Arabistan, Kızıldeniz, Aden Körfezi ve Bab el-Mandeb Boğazı'nda deniz taşımacılığını korumaya yönelik çok uluslu deniz koalisyonu toplantısına ev sahipliği yaptı. [B] Al Jazeera
- Suudi petrol sevkiyatı iptali: Suudi Arabistan, en az iki Avrupalı rafineri müşterisine ekim ayında ham petrol tahsisi yapmayacağını bildirdi. [B] MEE
- İran savaşı ve enerji: JP Morgan, Trump'ın İran'la savaşı nedeniyle petrol fiyatlarını tahmin etmekte zorlandığını, varil başına 100 dolar gibi ekonomik kırmızı çizgiler varsaydığını açıkladı. [B] BBC
- Pakistan saldırısı: Pakistan'ın kuzeybatısındaki Kohat'ta polis merkezine düzenlenen saldırıda ölü sayısı en az 31'e yükseldi, hayatını kaybedenler arasında 16 polis ve dört yaşında bir çocuk bulunuyor. [B] MEE[B] BBC
- Grönland anlaşması: Trump, Danimarka ile Grönland'da ABD'nin "kalıcı güvenlik kontrolü" sağlayacağı bir anlaşmaya vardığını açıkladı; anlaşmanın önümüzdeki hafta imzalanması bekleniyor. [B] NPR[B ×2] Al Jazeera
- İran'da casusluk idamı: İran'da İsrail adına casusluk ve Mossad'la istihbarat işbirliği suçlamasıyla yargılanan Hüseyin Pedram idam edildi. [C] ekonomim.com
- Suriye'de gözaltılar: Suriye güvenlik güçleri, sivillere yönelik saldırılar nedeniyle eski rejim döneminden bir hava kuvvetleri generalinin de aralarında bulunduğu beş subayı gözaltına aldı. [B] Al Jazeera
- Yemen'de çatışmalar: Yemen ordusu, ülkenin orta kesimindeki Marib ilinin güneyinde Husilere ait mevzileri ve askeri araçları hava saldırılarıyla vurdu. [B] TRT Haber
- Mısır'ın IAEA kararı: IAEA 70. Genel Konferansı'nda Mısır'ın sunduğu, Orta Doğu'daki tüm nükleer tesislerin kapsamlı güvence sistemi altına alınmasını öngören karar 112 ülkenin desteğiyle kabul edildi; karşı oy kullanılmadı. [C] ekonomim.com
- Hürmüz Boğazı: Güney Kore Dışişleri Bakanı Cho Hyun, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşerek Hürmüz Boğazı'ndan serbest geçişin yeniden sağlanmasına katkı sunma isteğini teyit etti. [B] MEE
- Nijerya'da madencilerin ölümü: Nijerya güvenlik güçleri, gözaltında hayatını kaybeden 37 madenci için protesto düzenleyen göstericilere ateş açtı; Nijer eyaletinde 3 günlük yas ve 24 saatlik sokağa çıkma yasağı ilan edildi. [B] Al Jazeera[B] TRT Haber
- NFL'den Filistin cezası: Houston Texans oyuncusu Azeez Al-Shaair, maçta göz bandında Gazze'de öldürülen Filistinli çocuk Hind Rajab'ın adını taşıdığı için NFL tarafından 11.941 dolar para cezasına çarptırıldı. [B] Al Jazeera
11. Teyitsiz / Tek Kaynaklı
- F-35 parçası iddiası: Politico'ya göre Avustralya'dan ABD'ye onarıma gönderilen F-35 parçalarının Hong Kong'a yönlendirildiği ve ABD Kongresinin soruşturma başlattığı iddia edildi; resmi teyit yok. [A ×3] AA[C] defenceturk.net
- Kursk nükleer santrali iddiası: Rusya'nın Kursk kentindeki nükleer santralde bir reaktör ünitesinin soğutma kulesinin İHA ile vurulduğu sosyal medya kaynaklı olarak iddia ediliyor. [D] TG/disclosetv
- Eurofighter iddiası: Suudi Arabistan'daki bir hava üssüne yönelik saldırıda İtalyan Eurofighter Typhoon'unun isabet aldığı iddia edildi; resmi teyit yok. [D] Google News[D] Google News
- Anthropic halka arz iddiası: WSJ'ye dayandırılan tek kaynaklı iddiaya göre Anthropic halka arzını Kasım ayında yapmayı planlıyor; resmi teyit yok. [D ×2] TG/cointelegraph
- Claude ile hesap kırma iddiası: Bağımsız güvenlik araştırmacılarının, Anthropic'in Claude modelini kullanarak bir OpenAI çalışanının hesabına ve şirketin iç kodlarına eriştiği öne sürülüyor; kurumsal teyit yok. [D ×2] TG/cointelegraph[D] Google News
- Milletvekili transferi iddiası: Cumhuriyet'in kulis bilgilerine göre İYİ Parti'den iki, YENİ Parti'den bir milletvekilinin 1 Ekim'de başlayacak yeni yasama yılında AKP'ye geçebileceği iddia edildi; resmi açıklama yok. [B ×2] Cumhuriyet
12. Çelişen Haberler
- Tasfiye fonlarının büyüklüğü: SPK'nın tasfiye kapsamındaki fonların toplam büyüklüğü için verdiği 800 milyar TL rakamı ile Bloomberg'in Tera Portföy fonları için aktardığı 680 milyar TL (14 milyar dolar) rakamı farklı kapsamları işaret ediyor. [B ×3] Cumhuriyet[C] ekonomim.com
- RWA vadeli işlem hacmi: OKX ve Token Terminal raporuna göre RWA vadeli işlem hacmi trade.xyz'de kripto vadeli işlemlerini geçti (107,6 milyar dolara karşı 105,7 milyar dolar); ancak daha geniş veri setleri kripto türevlerinde sektör çapında bir liderlik değişimi göstermiyor — rapordaki geçiş seçili platformlara dayanıyor. [C] cryptoslate.com
- Riyad'daki yangının kaynağı: Reuters'a göre King Khalid Havalimanı yakınında yangın ve siyah duman görüldü, nedeni bilinmiyor ve Suudi hükümeti yorum yapmadı; aynı gün Husi saldırılarının tırmanması sonrası Riyad'da hava saldırısı alarmları verildiği ve patlamalar duyulduğu bildirildi — iki gelişmenin bağlantılı olup olmadığı netleşmedi. [B] MEE[B] BBC